Isinalin ng makina, kasalukuyang nirerepaso. Malugod na tinatanggap ang mga pagwawasto.
Ang Buhay ni San Martin · Kabanata IV
Harapan kay Juliano sa Worms: “Sundalo ako ni Kristo; hindi ako maaaring lumaban”
Samantala, sinalakay ng mga bayang barbaro ang Galia. Tinipon noon ng Cesar na si Juliano ang kaniyang hukbo malapit sa lungsod ng mga Vangiones at sinimulang mamahagi ng isang espesyal na gantimpalang salapi sa mga sundalo. Gaya ng nakaugalian, isa-isang tinawag sa pangalan ang mga lalaki, hanggang sa dumating ang pagkakataon ni Martin.
Nang maisip niyang ito na ang tamang sandali para hilingin ang kaniyang pagpapaalis sa hukbo — lalo pa’t itinuturing niyang hindi tapat na tanggapin ang pera gayong alam niyang hindi siya sasabak sa labanan — tuwirang kinausap ni Martin si Juliano: “Hanggang ngayon ay naglingkod ako sa iyo; hayaan mong sa Diyos naman ako maglingkod ngayon. Ang lalaking sasabak sa labanan ang tumanggap ng gantimpala mo; sundalo ako ni Kristo, hindi ako maaaring lumaban.”
Nang marinig ito, nagngitngit sa galit ang tirano at isinumbat sa kaniya na hindi dahil sa pananampalataya kaya gusto niyang umalis sa hukbo, kundi dahil sa takot sa labanang nakatakda kinabukasan. Si Martin, na hindi nagpasindak — at lalo pa ngang tumatag sa harap ng mga bantang iyon — ay sumagot sa kaniya: “Kung sa palagay mo ay karuwagan ito at hindi pananampalataya, bukas ay haharap ako nang walang sandata sa unang hanay, sa unahan ng ating mga hukbo; at sa ngalan ng Panginoong Jesus, nang walang kalasag o helmet, at tanging tanda ng krus ang pananggalang, susulong ako nang walang takot sa gitna ng mga hanay ng kaaway.”
Agad siyang ipinaaresto ni Juliano, para pilitin siyang tuparin ang kaniyang salita kinabukasan, sa pagharap sa mga barbaro nang walang sandata. Pero pagsapit na pagsapit ng umaga, nagpadala ang kaaway ng mga sugo para humingi ng kapayapaan, sumuko nang walang kondisyon at isinuko ang lahat ng mayroon sila.
Dahil dito, sino ang mag-aalinlangan na dahil kay Martin ang tagumpay, na sa ganitong paraan ay iniligtas ng Diyos mula sa pagkakatapon nang walang sandata sa unang hanay? Siyempre, ang Panginoon, sa Kaniyang kabutihan, ay kayang-kaya sanang ingatang ligtas ang Kaniyang sundalo sa gitna ng mga espada at sibat ng kaaway; pero pinili Niyang iwasan ang labanan mismo, para hindi na kailangang masaksihan pa ng mga mata ni Martin ang kamatayan ng ibang tao. Tutal, ano pa bang ibang tagumpay ang ibibigay ni Kristo sa Kaniyang sundalo kundi ito: ang talunin ang kaaway nang hindi nagbububo ng kahit isang patak ng dugo at nang walang sinumang namamatay?
Nasa taong 356 AD tayo, sa Borbetomagus, ang lungsod ng bayan ng mga Vangiones — ang kasalukuyang Worms, sa pampang ng ilog Rhine, sa Alemanya. Tumawid sa Rhine ang mga tribong Hermaniko (mga Alamanni at mga Franco) at dinambong ang ilang lungsod sa Galia.
Namumuno sa mga hukbong Romano si Cesar Juliano, pamangkin ni Constantino, na pagkaraan ng ilang taon ay magiging emperador at makikilala sa kasaysayan bilang si Juliano na Apostata (361–363), dahil sinubukan niyang ibalik ang paganismo sa Imperyong Romano at alisan ng mga pribilehiyo ang mga Kristiyano — kaya naman mabagsik siyang tinatawag ni Sulpicio na “ang tirano” (tyrannus).
Para masukat ang tapang ni Martin, makakatulong na maunawaan kung ano ang gantimpalang militar na ito (donativum): bukod sa karaniwang suweldo (stipendium), sa bisperas ng isang mahalagang kampanya ay personal na iniaabot ng komandante sa bawat sundalo ang isang malaking halaga sa mga baryang ginto. Ang pagtanggap sa donativum ay katumbas ng pagpapanibago ng pangako ng karangalan na lumaban hanggang kamatayan sa darating na labanan. Kung tinanggap ni Martin ang ginto at pagkatapos ay tumangging humawak ng espada, bibitayin sana siya dahil sa paglayas sa hukbo at pagnanakaw; sa pagtanggi sa pera sa harap ng madla, habang nakahanay sa parada ang buong hukbo, hayagan niyang hinamon ang awtoridad ni Juliano, sa isa sa mga pinakatanyag na kaso ng pagtutol dahil sa budhi noong Antigwedad.