Isinalin ng makina, kasalukuyang nirerepaso. Malugod na tinatanggap ang mga pagwawasto.
Ang Buhay ni San Martin · Kabanata XXIV
Ang mga huwad na Kristo sa Hispania at ang Diyablong nakadamit-Emperador: “Hindi ko kikilalanin si Kristo kung wala ang mga bakas ng Krus”
Nagkataon ngang napansin na noong mga taon ding iyon ay may lumitaw sa Hispania na isang binata na, matapos sumikat sa mga tao dahil sa iba’t ibang kababalaghan, ay lumaki nang husto ang ulo kaya sinimulan niyang sabihing siya ang propetang si Elias. Dahil maraming naniwala sa kaniya nang hindi nagtatanong, humakbang pa siya nang isa at sinimulang ipahayag na siya si Kristo mismo — at napakarami ang nalinlang niya kaya maging ang isang obispong nagngangalang Rufo ay lumuhod para sambahin siya na para bang siya ang Panginoon, isang iskandalong kalaunan ay naging dahilan ng pagkawala ng kaniyang tungkulin bilang obispo. Ilang kapatid din ang nagsabi sa atin na, sa mismong panahon ding iyon, may isa pang lalaking lumitaw sa Silangan na nagsasabing siya si San Juan. Kapag nakikitang lumilitaw sa lahat ng dako ang ganitong mga huwad na propeta, madaling maunawaang hindi na malayo ang pagdating ng Antikristo, at na inihahanda na niya ang daan sa pamamagitan ng mga taong ito.
Pero hindi ko maaaring hindi ikuwento rito kung gaano katuso sinubukan ng Diyablo na linlangin si Martin mismo bandang panahon ding iyon. Isang araw, habang nananalanging mag-isa si Martin sa kaniyang selda, lumitaw, nakatayo sa harap niya, ang isang pigurang naliligo at napapalibutan ng nagliliyab na liwanag na purpura — na dinisenyo hanggang sa kaliit-liitang detalye para silawin ang tumitingin sa huwad na ningning na iyon. Nakasuot ito ng balabal ng emperador, sa ulo nito ay isang koronang ginto na may mga mamahaling bato, sa mga paa nito ay sapatos na binalutan ng ginto, at napakapanatag ng anyo nito at napakaningning ng ngiti kaya mukha itong kahit ano maliban sa Diyablo.
Nang makaharap ang nakasisilaw na aparisyong iyon, noong una ay hindi nakakilos si Martin, at sa loob ng mahabang sandali ay walang nagsalita kahit isang salita. Sa huli, ang Diyablo ang bumasag sa katahimikan: “Kilalanin mo, Martin, kung sino ang nakatayo rito sa harap mo! Ako si Kristo: yamang bababa na ako sa lupa, ginusto kong magpakita muna sa iyo.”
Nanatiling tahimik si Martin, hindi sumasagot ng anuman. Muling sumugod noon ang Diyablo, na lalo pang mapangahas: “Martin, bakit ka nag-aatubiling maniwala, gayong nakikita mo ako ng sarili mong mga mata? Ako si Kristo!”
Sa puntong iyon, naliwanagan sa kalooban ng Espiritu Santo para maunawaang ang nasa harap niya ay ang Diyablo at hindi ang Panginoon, sinagot siya ni Martin: “Hindi kailanman sinabi ng Panginoong Jesus na babalik siyang nakadamit ng purpura at may korona ng hari sa ulo. Hinding-hindi ako maniniwalang dumating na si Kristo malibang makita ko Siya sa anyo at hitsura nang magdusa Siya sa Pasyon, taglay sa Kaniyang katawan ang mga bakas ng Krus!”
Pagkarinig na pagkarinig nito sa mga salitang ito, natunaw ang pigura sa isang segundo na parang usok, at naiwang puno ang selda ng napakasangsang na baho kaya wala nang natirang kahit katiting na alinlangan na ang Diyablo nga iyon. At para walang mag-isip na isa itong inimbentong alamat, sasabihin ko na agad na narinig ko ang kuwentong ito, eksaktong gaya ng kakukuwento ko lang, mula mismo sa bibig ni Martin.
Para sa maraming historyador at palaisip, ang Kabanata XXIV na ito — na tuwirang ikinuwento ni Martin kay Sulpicio Severo — ang pinakamalalim at pinakanapapanahong pahina ng buong talambuhay.
Pansinin mo muna ang pagbanggit sa Hispania (ang kasalukuyang Tangway ng Iberia): sa pagtatapos ng ikaapat na siglo, namayani sa mga lalawigang Iberiko ang matinding pakiramdam na malapit na ang katapusan ng mundo, hanggang sa ang isang lokal na obispong nagngangalang Rufo ay nagpadala sa isang manlilinlang na nagsasabing siya si Kristo.
Pero pansinin mo higit sa lahat ang damit na pinili ng Diyablo para magpanggap na si Jesus: isang balabal na purpura (vestis regia), isang diyadema na ginto at mamahaling bato (diadema) at sapin sa paa na binalutan ng ginto (calcei auro illiti). Piraso por piraso, iyon ang kasuotang panseremonya ng mga Emperador na Romano ng ikaapat na siglo! Habang nagiging opisyal na Kristiyano ang Imperyo, maraming obispong sanay sa mga palasyo ang nagsisimulang ilarawan sa isip si Kristo bilang isang Monarkang Imperyal, puro ginto at makalupang tagumpay. Ang sagot ni Martin ay tumatawid sa mga siglo na parang kidlat: ang isang Kristong puno ng luho at kapangyarihan, hiwalay sa mga nagdurusa at walang mga sugat ng Krus, ay isang palsipikasyon. Para kay Martin, ang tunay na mukha ni Kristo ay nananatiling ang mukha ng dukha at giniginaw na lalaking binigyan niya ng kalahati ng kaniyang balabal sa mga pintuang-lungsod ng Amiens.