Machinevertaling, wordt nog nagekeken. Verbeteringen zijn welkom.
Het leven van Sint-Maarten · Hoofdstuk V
De heilige Hilarius van Poitiers, het ambt van exorcist en de hinderlaag van de rovers in de Alpen
Zodra hij het soldatenleven achter zich had gelaten, zocht Martinus de heilige Hilarius op, de bisschop van Poitiers, een man wiens geloof en godsdienstige wijsheid in die tijd door iedereen werden bewonderd, en hij bleef een tijdje bij hem. Hilarius wilde hem dicht bij zich houden en hem in de geestelijkheid van het bisdom opnemen door hem tot diaken te wijden. Maar Martinus weigerde keer op keer en hield vol dat hij zo’n groot ambt niet waardig was. Hilarius, een man met een enorm inzicht, zag dat er maar één manier was om hem over te halen: hem een rol geven die zo bescheiden was dat het bijna een degradatie zou lijken. Daarom stelde hij hem voor exorcist te worden; en deze keer stemde Martinus toe, om niet de indruk te wekken dat hij de functie verachtte omdat ze te nederig was.
Korte tijd later werd hij in een droom gewaarschuwd dat hij zijn vaderland en zijn ouders moest gaan bezoeken, die nog aan het heidendom gehecht waren, om te proberen hen naar het geloof te helpen. Hij vertrok met toestemming van de heilige Hilarius, die hem pas liet gaan nadat hij hem met smeekbeden en tranen de belofte had ontlokt dat hij zou terugkomen. Martinus zou met een bezwaard hart op weg zijn gegaan en zijn metgezellen hebben gewaarschuwd dat hem veel tegenspoed te wachten stond – wat de reis al snel bevestigde.
Om te beginnen viel hij, toen hij bij de overtocht over de Alpen een paar eenzame binnenpaden nam, in een hinderlaag van bandieten. Een van hen hief zelfs al zijn bijl om hem de schedel te klieven, maar een andere rover hield op het laatste moment zijn arm tegen. Toch bonden ze zijn handen op zijn rug, beroofden hem van wat hij bij zich had en lieten hem achter onder de hoede van een van de mannen van de bende. Die nam hem mee naar een afgelegen plek en begon hem te vragen wie hij was. Martinus antwoordde dat hij christen was. De rover vroeg hem of hij bang was. Doodkalm verzekerde Martinus hem dat hij zich nog nooit in zijn leven zo veilig had gevoeld, omdat hij wist dat Gods bescherming nooit tekortschiet, vooral niet op momenten van het grootste gevaar; en hij voegde eraan toe dat hij eerder medelijden had met hém, die zich door zijn leven in de misdaad afsneed van de barmhartigheid van Christus.
Ter plekke begon hij hem het evangelie uit te leggen en met hem over het woord van God te spreken. Het verhaal hoeft niet langer gerekt te worden: de dief geloofde wat hij hoorde, vergezelde Martinus tot hij hem veilig op de hoofdweg had teruggebracht en nam afscheid met het verzoek voor hem te bidden. Later werd bekend dat deze man zijn leven volledig had omgegooid en in het klooster was gegaan – deze hele episode zou ons zelfs uit zijn eigen mond zijn overgeleverd.
De heilige Hilarius van Poitiers (ca. 315–367) was de grote intellectuele autoriteit van de Kerk in Gallië – een opmerkelijk theoloog en de echte geestelijke leermeester van Martinus.
Er staat in dit hoofdstuk een detail dat iedereen die tegenwoordig horrorfilms kijkt nogal eens verbaast: waarom weigerde Martinus diaken te worden omdat hij zichzelf onwaardig vond, maar aanvaardde hij het om exorcist te zijn omdat dat een nederige rol was? In de Kerk van de vierde eeuw waren de diakens de rechterhand van de bisschop: ze beheerden de financiën van het bisdom, organiseerden de hulp aan de armen en hadden een enorm maatschappelijk gewicht. De exorcist daarentegen behoorde tot de zogeheten “lagere wijdingen”: het was een onopvallende, ondergeschikte taak, gericht op het begeleiden van de catechumenen, het zorgen voor het kerkgebouw en het bijstaan van verwarde mensen, of van mensen die voor bezeten werden gehouden en aan de rand van de gemeenschap leefden. Hilarius paste briljante psychologie toe: hij zag dat Martinus voor een prestigieus ambt op de vlucht zou slaan, maar dat hij de laagste trede van de kerk nooit zou weigeren, uit angst om trots te lijken!