Machinevertaling, wordt nog nagekeken. Verbeteringen zijn welkom.
Het leven van Sint-Maarten · Hoofdstuk XV
De ontblote hals voor het zwaard in het land van de Aeduers
Ik wil ook vertellen wat er gebeurde in de streek van de Aeduers. Terwijl Martinus daar een plaatselijke tempel liet neerhalen, stortte een razende bende heidense boeren zich op hem. Een van hen, heethoofdiger dan de rest, trok zijn zwaard en ging recht op Martinus af om hem te doden. Zonder een stap terug te wijken sloeg Martinus zijn mantel van zijn schouders naar achteren en bood hij hem zijn ontblote hals aan. De man aarzelde niet eens om toe te slaan; maar precies op het moment dat hij zijn arm hoog ophief om het zwaard te laten neerkomen, verloor hij zijn evenwicht, viel plat achterover op de grond en begon, vervuld van een onverklaarbare angst, om vergeving te smeken.
Daar leek een ander geval sterk op: een man probeerde hem met een groot mes neer te steken terwijl hij enkele heidense beelden aan het stukslaan was, maar op het ogenblik dat hij het lemmet erin wilde stoten, vloog het ijzer uit zijn handen en verdween het spoorloos.
Meestal echter, wanneer de plattelandsbevolking hem probeerde te beletten haar heiligdommen te slopen, sprak Martinus met zoveel vriendelijkheid en overtuiging tot de mensen dat hij hun hart ontwapende – en naarmate hij hun de ogen opende voor de waarheid, waren het uiteindelijk de inwoners zelf die hun tempels neerhaalden.
Het gebied van de Aeduers (pagus Aeduorum) lag in het huidige Bourgondië, rond de stad Autun (het oude Augustodunum). De Aeduers waren een van de oudste en trotste Gallische volken, beroemd sinds de tijd van Julius Caesar en met zeer diepe druïdische wortels.
Kijk goed naar de laatste zin van dit hoofdstuk, die vaak over het hoofd wordt gezien: Sulpicius stelt er prijs op duidelijk te maken dat Martinus, ondanks deze gespannen momenten met zwaarden en slagersmessen (culter), het verzet van de dorpen “meestal” (plerumque) niet met geweld overwon, maar met geduldige gesprekken en prediking, totdat de bewoners zelf de oude altaren afbraken.