Tłumaczenie maszynowe, korekta w toku. Poprawki mile widziane.
Żywot świętego Marcina · Rozdział IX
„Porwanie”, żeby zrobić go biskupem Tours, i upokorzenie biskupa Defensora
Mniej więcej w tym czasie wierni Kościoła w Tours zapragnęli mieć Marcina za biskupa. Ponieważ wiedzieli, że wcale nie będzie łatwo wyciągnąć go z klasztoru, pewien mieszkaniec Tours imieniem Rurycjusz wymyślił podstęp: udał, że jego żona jest umierająca, i rzucając się na kolana u stóp Marcina, błagał tak usilnie, że namówił go, by z nim poszedł. Po drodze czekały już umówione wcześniej grupy mieszkańców; otoczyły go na szlaku i niemal pod strażą doprowadziły do Tours.
Czekał tam na niego imponujący tłum, który przybył nie tylko z Tours, ale i z sąsiednich miast, żeby głosować nad wyborem nowego biskupa. Wśród ludu nie było dwóch zdań: wszyscy chcieli tego samego i jednym głosem mówili, że nikt nie zasługuje na biskupstwo bardziej niż Marcin i że szczęśliwa będzie diecezja, która będzie miała na czele takiego człowieka. Była jednak niewielka grupa przeciwników — w tym niektórzy biskupi wezwani do miasta na obrzęd święceń — którzy za wszelką cenę próbowali ten wybór zablokować. Mówili otwarcie, że Marcin to człowiek bez żadnej pozycji, że nie ma prezencji biskupa, że chodzi źle ubrany, w brudnych szatach i z rozczochranymi włosami. Ale lud, mający o wiele więcej zdrowego rozsądku niż oni, śmiał się z uporu tych dostojników, którzy, próbując poniżyć tak godnego podziwu człowieka, tylko wygłaszali jego pochwałę. W końcu nie mieli innego wyjścia, jak go konsekrować — pod naciskiem woli ludu i Bożych zamysłów.
Podobno wśród obecnych biskupów najzacieklej zwalczał Marcina człowiek, który nazywał się — nie do wiary — Defensor, i tego samego dnia został publicznie upokorzony przez coś, co wszyscy uznali za proroczy znak. Tak się złożyło, że lektor, który miał podczas obrzędu czytać Pismo, nie zdołał przecisnąć się przez tłum i utknął na zewnątrz. Podczas gdy kapłani przy ołtarzu czekali zmieszani, nie wiedząc, co robić, jeden z obecnych wziął do ręki księgę Psalmów, otworzył ją na chybił trafił i zaczął czytać na głos pierwszy werset, na który padł jego wzrok. A psalm mówił tak: „Z ust dzieci i niemowląt wydobyłeś doskonałą chwałę na przekór swoim przeciwnikom, aby pokonać nieprzyjaciela i obrońcę”.
Ledwie te słowa rozbrzmiały w kościele, cały lud wybuchnął potężnym okrzykiem, a przeciwnicy zostali zupełnie rozbrojeni i okryci wstydem. Nikt nie wątpił, że ten psalm wypadł z woli Boga, żeby biskup Defensor od razu, na miejscu, usłyszał potępienie swojej intrygi: głosem prostych ludzi została potwierdzona chwała Boża w Marcinie, a zarazem z przeciwnika opadła maska.
Jest 4 lipca 371 roku, dzień, w którym Marcin został konsekrowany na biskupa Tours (Caesarodunum Turonum). Ten epizod doskonale pokazuje trzy bardzo żywe strony Kościoła IV wieku:
1. Jak wybierano biskupa: w starożytności biskupów nie mianował na odległość Rzym; wybierali ich bezpośrednio, na otwartym zgromadzeniu, chrześcijanie danego miasta (ad suffragia ferenda) razem z miejscowymi kapłanami i biskupami sąsiednich diecezji. Kiedy bardzo kochany przez lud mnich nie chciał przyjąć urzędu, mieszkańcy uciekali się czasem do „przyjacielskiego porwania” — dokładnie tak, jak zrobił to Rurycjusz!
2. Zderzenie wytwornych biskupów z rozczochranym mnichem: dlaczego inni biskupi kręcili nosem na znoszone ubranie Marcina i jego długie, nieuczesane włosy? Dlatego, że w drugiej połowie IV wieku biskupstwo w rzymskim mieście było już stanowiskiem o wielkim prestiżu społecznym, zajmowanym przede wszystkim przez byłych senatorów, wysokich urzędników i wielkich właścicieli ziemskich, przyzwyczajonych do nieskazitelnych tunik i dobrych manier arystokracji. Wygląd ubogiego pustelnika, z nieprzystrzyżoną brodą i włosami, naruszał wszystkie zasady etykiety tej grupy.
3. Wybuchowy zbieg okoliczności z Psalmem 8,3: dlaczego to czytanie wywołało taką burzę? W dzisiejszych przekładach Biblii werset ten brzmi: „aby poskromić nieprzyjaciela i mściciela”. Ale w Vetus Latina — starym łacińskim przekładzie używanym w Galii w czasach Marcina — słowo oddane tu jako „mściciel” brzmiało dosłownie defensorem („ut destruas inimicum et defensorem”)! Ponieważ przywódca opozycji przeciw Marcinowi nazywał się Defensor, to, że ktoś na chybił trafił odczytał „aby pokonać nieprzyjaciela i Defensora”, zabrzmiało dla wszystkich jak bezpośrednia odpowiedź Boga — i to po imieniu!